Wiedza o społeczeństwie - standardy wymagań

Poziom podstawowy

1. Wiadomości i rozumienie

Zjawiska i procesy z następujących obszarów:

• społeczeństwo,
• polityka,
• prawo,
• problemy współczesnego świata

Zakres informacji:

• życie społeczne, formy, prawidłowości, instytucje,
• społeczeństwo polskie, struktura i problemy,
• naród, patriotyzm, nacjonalizm,
• państwo - geneza, atrybuty, funkcje,
• demokracja – zasady, wartości, procedury, instytucje,
• polityka – ideologie i doktryny polityczne, partie polityczne, kultura polityczna,
• ustrój Rzeczpospolitej Polskiej – konstytucja, organy władzy, samorząd terytorialny,
• społeczeństwo obywatelskie – formy uczestnictwa obywateli w życiu publicznym,
• prawo – funkcje, źródła, dziedziny, hierarchia norm prawnych,
• sądy i trybunały w Polsce,
• prawa człowieka i ich znaczenie we współczesnym świecie,
• obywatel wobec prawa,
• Polska w Europie,
• Unia Europejska - instytucje, zasady działania,
• stosunki, organizacje i instytucje międzynarodowe,
• problemy współczesnego świata – konflikty, terroryzm, ubóstwo, choroby cywilizacyjne,
• planowanie własnej kariery zawodowej w związku z uwarunkowaniami na rynku pracy.

2. Korzystanie z informacji

Procesy zachodzące we współczesnym świecie:

• selekcja i porządkowanie faktów,
• korzystanie z różnorodnych źródeł informacji o życiu społecznym i politycznym,
• odróżnianie faktów od opinii,
• lokalizacja wydarzeń i postaci życia publicznego w czasie i przestrzeni,
• przyczyny i skutki różnych wydarzeń i procesów,
• problemy społeczności lokalnej, regionu, kraju i świata,
• przepisy prawne odnoszące się do danego problemu,
• wypełnianie druków urzędowych, sporządzanie różnego typu pisma.

3. Tworzenie informacji

Przedstawianie i ocena wydarzeń, logiczna wypowiedź pisemna:

• ocena wydarzeń i procesów politycznych i społecznych,
• formułowanie i uzasadnienie własnego stanowiska w sprawach publicznych,
• wskazanie propozycji rozwiązań problemów społeczności lokalnej, regionu, kraju i świata,
• ocena działania grup społecznych, władz i obywateli z punktu widzenia różnych wartości (np. demokracji, tolerancji),
• wypowiedź w formach przyjętych w życiu publicznym (np. przemówienie, glos w dyskusji, petycja, list do redakcji, posła, radnego itd.).

Poziom rozszerzony

To co na podstawowym a dodatkowo to co poniżej.

1. Wiadomości i rozumienie

Zjawiska i procesy z następujących obszarów:

• społeczeństwo,
• polityka,
• prawo,
• problemy współczesnego świata

Zakres informacji:

• procesy społeczne, ruchy społeczne,
• wartości społeczne - konflikty wartości,
• społeczeństwo polskie, dynamika przemian, modernizacja,
• historyczne i współczesne formy państw,
• modele ustrojowe państw demokratycznych,
• zagrożenia dla demokracji,
• ustrój Rzeczpospolitej Polskiej, zasady funkcjonowania organów władzy publicznej,
• zasady tworzenia i egzekwowania prawa,
• prawa człowieka, generacje, procedury i ochrony,
• elementy prawa cywilnego, karnego, i administracyjnego,
• zjednoczona Europa – szanse i bariery rozwoju,
• zasady polskiej polityki zagranicznej,
• wyzwania współczesności – globalizacja, migracje, ochrona środowiska naturalnego, genetyka.

2. Korzystanie z informacji

Procesy zachodzące we współczesnym świecie:

• analiza materiałów źródłowych,
• analiza stanowiska różnych stron debaty publicznej.

3. Tworzenie informacji

Przedstawianie i ocena wydarzeń, logiczna wypowiedź pisemna:

• dylematy życia zbiorowego we współczesnym świecie,
• propozycje planowania działań zmierzających do rozwiązania problemów społecznych i politycznych,
• ocena współczesnych wydarzeń z punktu widzenia kultury i etyki życia publicznego.